เรื่องนี้หากเป็นมือเก๋า จะไม่เป็นปัญหาเลย แต่ถ้าเป็นมือใหม่ จะเกิดอาการกลัว เกร็ง ใจสั่น ไม่มั่นใจ ว่าจะเริ่มต้นส่งออกยังไง หลังจากที่ได้ออเดอร์มาแล้ว ทำใจให้สบายๆ นะครับ การส่งออกเนี่ยเค้าทำกันมาร้อยปีละ ขั้นตอนทุกอย่างมันมีแบบแผนของมัน และไม่ต้องกลัว ขอแค่เอาตัวเองไปอยู่ในสถานะของผู้ส่งออกได้ ทุกอย่างจะไหลไปตามทางของมัน
ถ้าคุณเปิดบริษัทเทรดดิ้งหรือบริษัทตัวแทนจำหน่าย ที่ไม่ได้ผลิตสินค้าเอง คุณอาจจะเจอเหตุการณ์ที่ผมเคยเจอ คือ ไม่มีอำนาจต่อรองกับโรงงานผู้ผลิต หรือบางทีโรงงานผู้ผลิตก็ข้ามหัวเราไปติดต่อกับลูกค้าเลยโดยตรง ช่วงที่ผมเริ่มทำธุรกิจตัวกลางส่งออกก็เจอเหตุการณ์เดียวกันครับ ราคาเราสู้คู่แข่งไม่ได้ แถมบางทีคู่แข่งเรากลับเป็นโรงงานของเราซะเอง เรื่องแบบนี้เราไม่สามารถโทษโรงงานได้ครับ เพราะหากเรามีอะไรดีจริง โรงงานคงต้องพึ่งพาเราอยู่นั่นเอง สิ่งที่เราต้องทำให้ดีขึ้นในฐานะตัวกลางคือการมีสินทรัพย์เป็นของตัวเอง ขณะที่โรงงานมีเครื่องจักร สถานที่ กำลังคน ทุน บริษัทเทรดดิ้งอย่างเราต้องมีอะไรบ้าง ลองดูกันเลยครับ
เริ่มต้นธุรกิจส่งออก ผมได้รับการติดต่อมากมายหลายในการเริ่มต้นธุรกิจส่งออก หลายๆ คนมีข้อติดขัดบางอย่าง ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติของคนทั่วๆ ไป ผมเองก็มีข้อสงสัยบางอย่างก่อนเริ่มทำธุรกิจนี้ รวมถึงธุรกิจอื่นๆ ด้วย วันนี้ผมจะขอนำเสนอ 6 คำถามที่พบบ่อย ในการเริ่มต้นธุรกิจส่งออก
ข้าวเป็นอาหารหลักที่เลี้ยงเราตั้งแต่เด็กจนจากโลกนี้ไป และยังเป็นสินค้าส่งออกที่ทำรายได้หลักให้แก่ประเทศมานานหลายสิบปี ถึงแม้ในช่วงหลังจะมีสินค้าอื่นเป็นสินค้าส่งออกที่ทำรายได้แซงหน้าข้าวก็ตาม ข้าวก็ยังเป็นสินค้าส่งออกที่ทำรายได้ให้แก่ประเทศอย่างสม่ำเสมอ
สินค้าที่เหมาะในการขนส่งทางอากาศนั้นมีหลายแบบ เช่น สินค้าน้ำหนักเบา มีมูลค่าสูง หรือพวกสินค้าที่อายุการใช้งานสั้น ของสด ผักผลไม้สดทั้งหลาย ก็นิยมส่งผ่านช่องทางนี้ แต่ไม่ได้กำหนดตายตัวนะครับว่าสินค้าอย่างอื่นส่งไม่ได้ ผมยังเคยส่งสินค้าหนักมากๆ ทางอากาศมาแล้ว เพราะลูกค้าต้องการด่วน ก็ทำได้เช่นกันครับ สมมติว่าเราต้องขนส่งทางอากาศ เราจะมีขั้นตอนการเตรียมตัวยังไงบ้าง เราข้ามไปที่สเตปได้รับการคอนเฟิร์มออเดอร์จากลูกค้าแล้วนะครับ
ในอดีตถ้าเราจะพูดถึงการค้าระหว่างประเทศ อาชีพเทรดเดอร์หรือพ่อค้าคนกลางซื้อมาขายไป ก็เป็นอาชีพที่ทำรายได้เป็นกอบเป็นกำ ร่ำรวยอาชีพหนึ่งเลยทีเดียว โดยเทรดเดอร์นั้นทำหน้าที่หาผู้ซื้อให้มาเจอกับผู้ขาย แล้วกินคอมมิชชั่น หรือหาของจากที่หนึ่งไปขายอีกที่หนึ่งเพื่อรับกำไรส่วนต่าง เทรดเดอร์นั้นต้องมีลักษณะพิเศษ คือ รู้จักตลาดว่าต้องการสินค้าตัวไหน รู้แหล่งซื้อของ เก่งในเรื่องการเจรจาต่อรอง การหมุนเงินและเรื่องเอกสาร ต้องขับเคลื่อนตัวเองไปหาของจากแหล่งผู้ผลิตให้เจอ เพราะผู้ผลิตตั้งอยู่กับที่ ไม่เดินทาง และต้องนำของกลับมาขายให้ผู้บริโภคที่ไม่รู้ว่าจะหาซื้อของจากที่ไหน เรียกได้ว่าคนกลางนี่แหละคือผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกเราอย่างแท้จริง
สำหรับคนทำธุรกิจส่งออก นี่เป็นคำถามที่ต้องตอบให้ได้ตั้งแต่ต้นปีเลยนะครับ จริงๆ แล้วต้องตอบได้ก่อนสิ้นปีด้วยซ้ำ เพราะตอนนี้เลยปีใหม่มาแล้ว ต้องรีบลุยกันแล้วครับ ปีนี้ผมขอเริ่มบทความต้นปีด้วยการบอกว่าปีนี้ตลาดต่างประเทศ ทีไหนน่าสนใจบ้างนะครับ ขอออกตัวก่อนว่านี่เป็นมุมมองจากแนวคิดและประสบการณ์ของผมเพียงคนเดียว บวกกับข้อมูลที่ได้มา รวมถึงสถานการณ์ปัจจุบันเท่านั้น เราไปเริ่มกันเลยนะครับ
สัปดาห์ก่อนผมได้มีโอกาสไปเป็นวิทยากรรับเชิญให้กับกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ บรรยายแก่ผู้ประกอบการสินค้าฮาลาลที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ต้องขอขอบคุณอย่างเป็นทางการอีกครั้งที่ให้โอกาสไปบรรยายนะครับ และครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่บรรยายโดยผ่านหน่วยงานราชการ และได้เจอกับผู้ประกอบการที่ทำสินค้าอยู่แล้ว ทำให้ผมได้เห็นมุมมองใหม่ๆ ในการทำธุรกิจ รวมถึงสินค้าใหม่ๆ ที่ดูมีศักยภาพมากมาย วันนี้จึงขอนำประสบการณ์ที่ได้พบ มากลั่นกรองและเล่าให้ฟังว่า สินค้าแนวไหนที่เราควรทำส่งออก และสินค้าตัวไหนส่งออกได้
วิธีการหาชิปปิ้ง หลายท่านคงเคยเจอปัญหาในการเลือกชิปปิ้ง หรือตัวแทนออกของกรมศุลกากร ซึ่งผมเองก็เคยเจอปัญหาไม่ต่างกัน และผมเชื่อว่าปัญหาของผมก็ไม่เหมือนกับคนอื่นๆ ด้วย ต่างคนต่างเจอปัญหามากมาย ปัญหาที่เรามักจะเจอบ่อยๆ เช่น จองเรือไม่ได้ พื้นที่ไม่พอ ตู้คอนเทนเนอร์ขาด ค่าเฟรทที่แพงเกินจริง จะส่งของไป แต่ไม่ผ่านด่าน ต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม สารพัดปัญหา บางคนแก้ปัญหาด้วยการ ทำชิปปิ้งเองเลย จะได้ไม่ต้องโดนฟันหัวแบะ แบบนี้ถ้าเป็นบริษัทใหญ่ที่ส่งออกเป็นประจำ ทำได้เลยครับ ผมก็แนะนำให้ทำด้วย
ขึ้นชื่อว่าสินค้าจากจีน หลายๆ คนอาจต้องร้องยี้ เพราะเชื่อกันเหลือเกินว่าคุณภาพห่วย ไม่ดี ไม่ว่าจะเคยเจอเอง หรือมีคนบอกต่อๆ กันมา ซึ่งต้องบอกว่าเรื่องนี้จริงและไม่จริงครับ สินค้าจากจีน มีมากมายหลายอย่าง ไม่ว่าเราอยากทำอะไร ก็ทำได้หมด ผิดกับสินค้าจากไทย ที่อาจจะทำไม่ได้กว้างขวางมากพอ ดังนั้น เราก็จะพบเจอผู้ผลิตทั้งแบบที่เป็นระดับโลก ไปจนถึงระดับหมู่บ้าน ซึ่งมันขึ้นอยู่กับว่าเราจะโชคดีขนาดไหนมากกว่า ถ้าให้เห็นภาพถ้า ถ้าเราหาซัพพลายเออร์ในไทย ก็จะมีประมาณไม่กี่พันบริษัท แต่ถ้าในจีน เราต้องหาเป็นหลักร้อย จากหลักล้าน บริษัท ซึ่งแปลว่าเรามีโอกาสเจอประมาณเก้าหมื่นรายที่ไม่ดี ซึ่งนั่นทำให้เราหันไปทางไหนก็เจอแต่สินค้าจีนที่ไม่ดี ไม่มีคุณภาพนั่นเอง
เราน่าจะเคยได้ยินว่าคนอเมริกันนิยมซื้อของทางออนไลน์มากขึ้นกว่าเดิม มีข่าวคราวว่าห้างใหญ่อย่างวอลมาร์ทยังต้องปิดสาขาเพื่อลดต้นทุน เพราะว่าขายของแพ้อเมซอนเลย นี่ก็เป็นเครื่องยืนยันเป็นอย่างดีว่าการค้าออนไลน์ในอเมริกานั้นเฟื่องฟูจริงๆ หันมามองที่ไทย ตลาดออนไลน์ของไทยก็เฟื่องฟูไม่แพ้กัน แม้ว่าจะยังไม่เท่าที่อเมริกา แต่ก็ได้รับความนิยมสูงมากเช่นกัน เรามาดูกันว่าปัจจัยอะไรที่ทำให้การค้าออนไลน์ในอเมริกานั้นเฟื่องฟูขนาดนี้
Price Waterhouse Cooper (PwC) บริษัทที่ปรึกษาทางธุรกิจชั้นนำระดับโลก ซึ่งเผยแพร่ในรายงาน PwC Global Annual Review 2013 เกี่ยวกับวิสัยทัศน์และมุมมองของ Mega Trends ที่จะเกิดขึ้นในทศวรรษหน้า แม้ดูเหมือนเป็นสิ่งที่จะเกิดขึ้นในระยะยาว แต่หลายประเด็นเริ่มเกิดการเปลี่ยนแปลงและเห็นผลกระทบบ้างแล้วในปัจจุบัน นอกจากนี้ เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้เห็นภาพโอกาสทางธุรกิจที่ชัดเจนขึ้น ผู้เขียนจึงขอยกตัวอย่างธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องและธุรกิจที่คาดว่าจะได้อานิสงส์จาก Mega Trends ดังกล่าวเพิ่มเติมด้วย